Belle Époque haqqında bloq

Yazı 34: Jak Qrüberin modern üslübunda qoltuqlu kürsüsü

travnik — Wed, 22 Feb 2012 10:24:10 +0000

Fransız rəssamı Jak Qrüber (1870 – 1956) modern üslubun məşhur adlarındandır. O, Nansi məktəbinin nümayəndəsi olmuş, şüşə ilə işləmiş, dizayner olmuşdur.

Yazı 33: Esperantoda kitablar üçün ekslibrislər

travnik — Tue, 21 Feb 2012 07:04:01 +0000

Bu, çox unikal postdur mənim üçün, çünki hər 2 bloqumda paylaşacağım qısa bir yazıdır. Amma bunun dəyərliliyi çox böyükdür, 3 maraq sferamın (kitablar, Esperanto, modern) kəsişdiyi nöqtədə yerləşir. Esperanto üçün təfərrüatlı Travnik-bloq`dakı yazımdan oxuyun.

Esklibrislər kitabın üzərinə sahibi tərəfindən yapışdırılan və mülkiyyətçini bildirən kitab işarəsidir. Orta əsrlərdən gələn ən-ənə modern dövründə də dəbdə idi.

Ekslibris

Esperanto kitabları üçün (bu gün üçün 30 mindən çox kitab dərc edilmişdir) çap olunduqları ilk gündən ekslibrislər də hazırlanırdı. XIX əsrin sonu – XX əsrin əvvəllərində, modernin hakim olduuğu bir dövrdə esperantistlər də dəbdən geri qalmırdılar. Esperantoda hazırlanmış ekslibrislərdə modernə xas xətlər əyilir və kəsişir, iri ləçəkli və uzun yarpaqlı güllər çiçək açırlar.

Ekslibris

Müxtəlifliyi təmin etmək üçün ekslibrislər müxtəlif rəngli kağızlarda və müxtəlif rəngli boyalarla çap olunurdular.

Ekslibrislər

Mənbə: http://kak.ru/columns/stengaz/a3007/

Səsvermə 1: “Hajinski-bloq”un ayrıca domenə köçməsi

travnik — Mon, 20 Feb 2012 13:59:23 +0000

Yazı 32: Loews Miami Beach Hotel

travnik — Mon, 20 Feb 2012 11:24:48 +0000

Bəzən belə yanlış təsəvvür var ki, modern bir cərəyan kimi yalnız XIX sərin sonu – XX əsrin əvvəllərində mövcud olmuşdur. Bu belə deyil. Doğrudur, bir cərəyan kimi, məhz o zaman yaranmış və çiçəklənmişdir. Lakin bu günümüzdə də rəssamlar, memarlar və zərgərlər həmən, gözəl dövrün tapıntı və üsullarına müraciət edib biz sevindirirlər.

Bunlardan biri də 1998-ci ildə ABŞ-ın Florida ştatının Mayami şəhərində Ar-Deko rayonunda (Art Deco District, South Beach) açılmış Loews Miami Beach Hotel`idir. Otel öüzüdə kosmopolitik təsirləri əks etdirən ar-deko üslübünda tikilmişdir və Mayami Cənubi Çimərliyinin (South Beach) ən böyük otellərindəndir. Oteli Nichols Brosch Wurst Wolfe (NBWW) şirkəti layihələndirmişdir.

Mayami Cənub Çimərliyi

Otelin gecə ümumi görünüşü

Otelin ümumi görünüşü

Otelin çimərlikdən görünüşü

Çimərlik tərəfdən görünüş

Qüllə

Loqo

Giriş

Girişdə fontan

Fontan

Ananas formasında abidə

Foye

Resepşn

Vestibül

Liftlər

Çılçıraqlar

Ananas formasında çılçıraq

Dəhliz

Pilləkan

Eyvan

Kafe

Suşi-bar

Veranda

Konfrans otağı

Hovuzun yuxarıdan görünüşü

Hovuzun ümumi görünüşü

Hovuz gecə

Camaat dənizə gedir

Fontan

Skamya

Palmalı xiyaban gecə

Otelin gecə görünüşü

Yazı 31: London mənzilində pilləkan

travnik — Wed, 15 Feb 2012 07:00:09 +0000

Modern üslübünda London mənzillərinin birində quraşdırılmış bu müasir pilləkan müəllifi qeyri-adi dizaynları ilə ad çıxarmış Atmos Studio`dur.

Qeyri-adi bir bitkinin kök və budaqları kimi orqanik təbii elementlər ətrafdakı bütün interyer detallarına da keçir və demək olar ki, bütün mənzili əhatə edir.

MDF (Medium-density fibreboard) və palıddan hazırlanan pilləkanın dizaynı kompüter vasitəsilə layihələndirilmiş və proqram təminatlı dəzgahlarda istehsal edilmişdir.

Yazı 30: “Harper’s Bazaar” jurnalının 1867-1917-ci illər nömrələrinin üz qabıqları

travnik — Tue, 14 Feb 2012 08:11:09 +0000

Bir dəfəsin “Xəmsə” Milli İntellektual Oyununun çəkilişləri zamanı mənim oynadığım “Örtülü bzar dostluğu pozar” mövzusunda “Harper`s Bazaar” jurnalı haqqında sual səslənmişdi, mən də onu tapdım. Onda Əli Əhmədov xeyli heyrətlənmişdi. Əli, bax, oxu, öyrən

"Harper's Bazaar" jurnalının 1867-ci il buraxılışının üz qabığı

Yazı 29: Hellerin evi (Heller House)

travnik — Mon, 13 Feb 2012 07:51:04 +0000

Memar Frenk Lloyd Rayt (Frank Lloyd Wright) tərəfindən İsidor Hellerin (Isidore H. Heller) ailəsi üçün XIX əsrin sonunda (1897-ci il) layihələşdirdiyi və ucaltdığı “Hellerin evi” (Heller House) ABŞ-ın Çikaqo şəhərində modern mədəniyyətinin ən gözəl nümunələrindəndir.

Evin ümumi görünüşü

Ümumi sahəsi 600 m2 olan ev 16 otağa malikdir.

Evin fasadı

Bu evin memarisi Raytın yaradıcılığında “Preriyaların evləri” mərhələsinə doğru keçidi əks etdirir. Bu mərhələ üçün üfüqi xətlər, düz və çadırvari damlar, geniş asılmış pərvazlar, pəncərələrin üfüqi xətlər kimi düzlüməsi, ətraf landşaftla ahənglik xasdır. Bundan başqa bina Raytın öz müəllimi Luis Salivanın (Louis Sullivan) tərzinə meyllikdən uzaqlaşma haqqında xəbər verir.

Evin yan girişi

Dekorativ elementlər, o cümlədən sıvaqlanmış friz Raytın işçisi, heykəltəraş Riçard Bok (Richard Bock) tərəfindən hazırlanmışdılar. Təəssüflər olsun ki, bu detalların çoxusu 70-ci illərdə aparılan yenidənqurma işləri zamanı məhv olmuşdular.

Lociya

Evin uzunluğu 30, eni 7,9 metr, hündürlüyü 12 metrdir. Evdə 7 yataq otağı, 33 vitraj, dörd buxarı (kamin) və 1 lift var.

Buxarı

Hal-hazırda ev 2,5 million ABŞ dollarına satışa qoyulub.

Yazı 28: Modern incəsənətinə yapon təsiri. Ando Hirosigenin qravyuraları və Vinsent Van Qoqun rəssamlığı

travnik — Fri, 10 Feb 2012 10:45:14 +0000

Ando Hirosige (təxəllüsü; əsl adı Utaqava Hirosige`dir) – görkəmli yapon qrafiki, ukiyo-e (hərfi tərcümədə “axıb gedən aləmin rəsmləri”) cərəyanının ən böyük nümayəndəsi, rəngli ksiloqrafiyanın mütəxəssisi, yapon incəsənəti üçün yeni olan kameral, incə lirik hissləri əks etdirən peyzaj təsvirinin müəllifidir. Onun bir çox iş üsulları avropalı impressionistlər və postimpressionistlər tərəfindən mənimsənilmişdi və XX əsrin avanqardist fotosənətini qabaqlamışdır.

Hirosigenin qravyurası

“Ukiyo-e” termini yetəri qədər mürəkkəb və çoxmənalıdır. “Ukiyo” sözü qədim dövrlərdə buddizmdə kateqoriyalardan birinin adı idi və “fani dünya” və ya “möhnət” kimi tərcümə oluna bilərdi. Eyni zamanda o, “sürətlə axıb gedən həzz dünyası” kimi də başa düşülə bilərdi. XVII əsrin sonundan “ukiyo” müasir aləmi, dünyəvi sevinclər aləmini, dünyəvi eşq və sevincin yeganə real dünyası, sonra isə sadəcə “müasir” və hətta “dəbdə olan” kimi məna bildirməyə başladı. Yapon ədibi Asai Ryoi bu barədə yazırdı: “Yalnız bu an üçün yaşamaq, ayın, qarın, çiçək açan gavalı və ağcaqayın ağaclarının gözəlliyinə diqqət yetirmək, mahnılar oxumaq, şərabdan həzz almaq, üzümüzə baxan yoxsulluğa fikir vermədən kef çəkmək, məyusluğu inkar etmək… buna biz “ukiyo” deyirik”. “Ukiyo-e” terminindəki “e” sözü “rəsm” mənasını verir. Beləliklə ukiyo-e sənəti Edo dövrünün (1615-1868) gündəlik həyatını onun müxtəlifliyində əks etdirdiyinə işarə verir. ”Ukiyo” rəsmi “ukiyo” qravyurasının bilavasitə sələfi idi.

Hirosigenin qravyurası

Hirosige təbiətin davamsız, keçici vəziyyətini, qar, duman, yağışın atmosfer effektlərini çox məharətlə əks etdirirdi (“Tokaydonun 53 stansiyası”, “Fudzinin36 görünüşü” və s.). O həmçinin də “güllər və quşlar” janrında da işləmişdir (“Qaranquş və qarlı kameliyalar” seriyası).

Hirosigenin qravyurası

Fəzanı əks etdirmək üçün o, adətən ön planda kəskin seçilən detalı təsvir edir, eyni zamanda arxa plandakı təsvirləri daha incə təsvir edirdi, həmçinin xətti perspektivanı tətbiq edirdi. Hirosigenin peyzajlarında obrazların lirizmi önə çəkilir, gündəlik işləri ilə məşğul olan insan təsvirləri əks olunur.

Hirosigenin qravyurası

Hirosigenin qrafikasının dili unikaldır – o eyni zamanda həm dinamik, həm də lirikdir. Qravyuraların kompozisiyası, xətləri, rəngi, ritmi harmoniya təşkil edir. Müxtəlif rəsm texnikalarını bilmə və istifadə oyucu və çapçı tərəfindən də eyni ustalığı tələb edirdi. Bununla əlaqədar qeyd etmək lazımdır ki, yapon rəngli qravyurası Avropa texnikasından kəskin fərqlənən xüsusi metod əsasında hazırlanırdı.

Hirosigenin qravyurası

“Edonun 100 məşhur görünüşü” seriyası hədsiz populyar idi. Bu barədə seriyadakı qravyuraların sayı da xəbər verir – əvvəl elan edilmiş 100 qravyura əvəzinə, titul vərəqi ilə bir yedə cəmi 119 vərəq çap edilmişdir. Bu qravyuralar təkcə Yaponiyada deyil, Avropada da xeyli populyarlaşmışdı. 1873-cü il Vyana və 1878-ci il Paris ümumdünya sərgilərində ilk dəfə olaraq yapon rəssamlarının əsərləri nümayiş edilmişdir. Paris sərgisindən sonra yapon əsərlərinin Avropaya axını xeyli genişləndi, yapon qravyuralarının kolleksiya edilməsi ilə dəbə mindi.

Hirosigenin qravyurası

Hirosigenin bu seriyada istifadə etdiyi kompozision və koloristik üsulları Deqa, Van Qoq, Ceyms Tisso və digər rəssamların yaradıcılığına böyük təsir göstərmişdir. Yapon qravyurasından və xüsusilə Hirosigenin “Edonun 100 məşhur görünüşü” seriyasından bilavasitə mənimsənilmiş ən əsas metod ön planda yerləşdirilmiş cism və insan firqurlarının gözlənilməz şəkildə “kəsilməsidir”, bu da ümumiyyətlə rəsmə fraqmentilik cəhəti verir. Bu metoddan Fransada bütün cərəyanların nümayəndələri istifadə etmişdilər. Ondan Deqa xüsusilə geniş istifadə edirdi. Deqanın rəsmlərindəki fəzanın qeyri-adi quruluşu yapon qravyuralarını xatırladır. Məlumdur ki, Vinsent Van Qoq yapon qravyuralarının kompozisyon üsullarını və strukturunu öyrənərkən “Edonun 100 məşhur görünüşü” seriyasından “Kameydoda gavalı bağı” və “Oxasidə körpüdə leysan” qravyuralarının kopyalamışdır. Mənimsəmənin köklərini qeyd edən Van Qoq öz rəsmlərini Hirosigenin başqa seriyasından olan təsvirlərindən kopyaladığı hieroqliflərlə çərçivəliyir. O öz əsərlərini yapon qravyurasına xas üsullardan istifadə etməklə yaradır: yüksək nəzər nöqtəsi, iki plana bölgü, kompozisyon quruluşun sanki təsadüfiliyi, fraqmentarlıq. XIX sərin sonu – XX əsrin əvvəllərində Avropa rəssamları tərəfindən süsən, çiçək açan gavalı, payızgülü (xrizantem), şəlalə motivlərindən istifadə, təsvirlərin xəttiliyi və bir sıra digər üsullardan yapon qravyuraları, Hirosigenin əsərləri ilə birbaşa analogiyalar görmək olar.

Hirosigedə süsənlər

Van Qoqda süsənlər

Hirosigedə küçə

Van Qoqda küçə

Hirosigedə körpü

Van Qoqda körpü

Hirosigedə gavalı bağı

Van Qoqda gavalı bağı

Hirosigedə çiçək açan sakura

Van Qoqda çiçək açan sakura

Yazı 27: “La Samaritaine” univermağı

travnik — Wed, 08 Feb 2012 07:41:17 +0000

Hər bir “ÇQK” oyunçusu yaxşı bilir ki, Parisin ən köhnə körpüsü “Pont neuf” (“Yeni körpü”) adlanır. Uzunnluğu 280 m, eni — 20 m olan Yeni körpü Sena çayının sağ sahilində 1-ci mahaldakı Luvr sahil küçəsi ilə (Quai du Louvre) sol sahildə 6-cı mahaldakı Konti sahil küçəsi (Quai de Conti) və Qrand-Ogüsten (Quai des Grands Augustins) sahil küçəsini birləşdirir.

Yeni körpü və Site adası

Körpüyə bizim bugünümüz üçün belə qeyri-adi adın verilməsinin səbəbi odur ki, o tikilərkən, XVI əsrin ortalarında Parisdə cəmi 4 körpü var idi: Kiçik körpü, Notr-Dam körpüsü, Sen-Mişel körpüsü və Sərraflar körpüsü. Paris o dövr üçün yetəri qədər böyük şəhər olduğundan Luvrla Sen-Jermen-de Pre abbatlığının bazarını birləşdirəcək yeni körpünün tikintisinə ehtiyac yaranmışdır.

Yeni körpünün layihəsi

II Henrix yeni körpünün əsasını 1556-cı ildə qoymağa çalışsa da Paris tacirlərinin müxalifliyi ilə toqquşdu və körpünün bünövrəsi yalnız 31 may 1578-ci ildə atıldı və tikinti yalnız 30 il sonra, artıq IV Henrixin hakimiyyəti dövründə tamamlandı.

Yeni körpü Pyer Ogüsten Renuar, Klod Mone və Kamil Pissarкonun yaradıcılığında

Pyer Ogüsten Renuar

Klod Mone

Kamil Pissarro

Körpünün tikintisi ilə eyni zamanda 1609-cu ildə IV Henrixin göstərişi ilə körpü üzərində su nasosu quraşdırılır. Bu nasos 1813-cü ilədək Tyuilri və Luvr kral saraylarını su ilə təmin edirdi. Bu nasosa el arasında “Samaritaine” adı verilmişdir, çünki onun Sena tərəfə baxan fasadında qızıl suyuna çəkilmiş barelyef yerləşdirilmişdir. Barelyefdə İncildən bir süjet: İsa və samariyalı qadın İakovun su quyusunun başında təsvir olunmuşdular.

Alfons Muxa. "Samariyalı qadın"

Zamanla nasos Sena çayı üzərində sabit gəmiçiliyə mane olduğu üçün I Napoleonun vaxtında dağıdılmışdır, “Samaritaine” adı isə 1870-ci ildə modern üslübünda tikilmiş böyük univermağa, və ya fransızsayağı desək “Qrand-Maqazin”ə verilmişdir.

Univermağın yerləşdiyi sahənin körpüdən görünüşü: əvvəl və sonra

1848-ci ildə Rivoli küçəsinin salınması

1852-1870-ci illərdə dağıtma-tikmə işləri

"La Samaritaine" tikintisi

1870-ci ildə "La Samaritaine" dükanı

"La Samaritaine" səhmi

"La Samaritaine" reklam afişası

"La Samaritaine" univermağında izdiham

XX əsrin ortalarında "La Samaritaine" univermağı

Təntənəli bəzədilmiş "La Samaritaine" univermağı

Paris metrosunda univermağın reklamı

Aşağıda isə univermağın bir neçə müasir fotosunu təqdim etmək istəyirəm.

La Samaritaine ümumi görünüşü

"La Samaritaine" Sena çayından görünüşü

"La Samaritaine" univermağının atriumu

"La Samaritaine" univermağının pilləkanı

"La Samaritaine". Əsas fasad

"La Samaritaine". Fasad

"La Samaritaine". Fasad elementi

"La Samaritaine". Giriş və loqotip

"La Samaritaine". Giriş

"La Samaritaine". Giriş və loqotip

"La Samaritaine". Bəzək elementi

“La Samaritaine” vaxtilə Parisin ən böyük və ən gözəl ticarət mərkəzi olmuşdur lakin hal-hazırda bina texniki təhlükəsizlik tələblərinə cavab vermədiyi üçün istifadəsi dayandırılıb. Verilən məlumatlara görə binanın yenidənqurulması yapon şirkəti tərəfindən həyata keçirilir. Yenidənqurmadan sonra “La Samaritaine” binasında otel və ofislərin yerləşdirilməsi planlaşdırılır.

"La Samaritaine" və IV Henrxin heykəli

Yeni körpü (Pont Neuf) və "La Samaritaine" (solda)

Sena sahillərində (uzaqda sağda "La Samaritaine" görsənir)

Ünvan: 67 rue de Rivoli, le (67, Rivoli küçəsi, Parisin 1-ci mahalı)

Metro stansiyaları: “Châtelet” və ya “Pont Neuf”

Yazı 26: Modern dövrünün plakatları

travnik — Mon, 06 Feb 2012 07:53:56 +0000

Modern dövrünün plakatları və afişaları özlərinin formalarının və rənglərinin sadəliyi, eyni zamanda incəliyi ilə fərqlənir. Digər sənət növlərində olduğu kimi burada da əsas elementlərdən biri təbii güllərdir.

Dövrün ən məşhur afişa müəlliflərindən dahi çex rəssamı Alfons Muxa olmuşdur. Onun Sara Bernarın tamaşaları üçün çəkdiyi afişalar Paris divarlarına asılan günü kolleksionerlər tərəfindən qoparılaraq sənət nümunələri kimi kolleksiyalarında saxlanılmışdılar.

Alfons Muxanın Sara Bernar üçün afişası

Burda modern plakatlardan bir neəçəsini təqdim etmişəm. Şəxsən mənim ən bəyəndiklərim 5, 6 və 8-cilərdir. Amma yenə də hamısının ayrıca bir incə gözəlliyi var.